مهدی مطهرنیا (متولد ۲۳ بهمن ۱۳۴۴ در کاشان) یکی از چهرههای شناختهشده در فضای رسانهای و علمی ایران به عنوان آیندهپژوه، نظریهپرداز سیاسی و تحلیلگر مسائل بینالملل است. او به دلیل ارائه نظریات خاص در حوزه سیاست خارجی و امنیت بینالملل، بهویژه با استفاده از متدولوژی آیندهپژوهی، شهرت دارد.
مهدی مطهرنیا
آیندهپژوه
در ادامه، خلاصهای از رزومه و حوزههای فعالیت ایشان آورده شده است:
۱. سوابق تحصیلی
- دکترای آیندهپژوهی: از دانشگاه بینالمللی امام خمینی (قزوین) با رسالهای تحت عنوان «رسانههای آینده و نقش آنها در جنبشهای نوین اجتماعی».
- دکترای علوم سیاسی: او پیشتر مدرکی از دانشگاه هاوایی دریافت کرده بود که در ایران معتبر شناخته نشد و به همین دلیل مجدداً در رشته آیندهپژوهی تحصیل کرد.
- کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم سیاسی: از دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد اسلامی.
۲. مفاهیم و نظریههای شاخص
مطهرنیا به ابداع واژگان و مفاهیم خاص در تحلیلهای خود شهرت دارد. برخی از مهمترین نظریات و ابداعات او عبارتند از:
- نظریه سهگانههای آبگینه: شامل مفاهیمی چون «اتاق شیشهای»، «گوی بلورین» و «فلک بلورین» برای تحلیل فضای اطلاعاتی و قدرت در جهان معاصر.
- نظریه هارتلند بزرگ (Great Heartland): در حوزه ژئوپلیتیک و روابط بینالملل.
- باریخشناسی: واژهای که او برای مطالعه ریشههای تاریخی رویدادها در پیوند با آینده بهکار میبرد.
- نئولوژیست (نوواژهگزین): او معتقد است برای فهم دنیای جدید باید زبان و واژگان جدیدی ابداع کرد.
۳. فعالیتهای اجرایی و رسانهای
- رئیس اندیشکده سیمرغ: مرکزی که بر مطالعات آیندهنگرانه و استراتژیک تمرکز دارد.
- استاد دانشگاه: عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی (واحد قم) و مدرس مدعو در دانشگاههای تهران، عالی دفاع ملی و دانشگاه صیاد شیرازی.
- حضور در رسانه: او سالها به عنوان کارشناس-مجری و تحلیلگر در صدا و سیمای ایران (برنامههایی مانند «جهان سیاست») فعالیت داشت و اکنون نیز در رسانههای آنلاین و پادکستهای تحلیلی (مانند عبدی مدیا) بسیار فعال است.
۴. دیدگاههای سیاسی
مطهرنیا خود را یک «تحولخواه» معرفی میکند و در تحلیلهایش بر ضرورت تغییر در ساختارهای اندیشهای برای رسیدن به توسعه و امنیت پایدار تأکید دارد. او معمولاً با نگاهی نقادانه به مسائل جاری، بر اهمیت واقعگرایی و فهم منطق قدرت در عرصه جهانی اصرار میورزد.
۵. برخی از آثار تألیفی
- مجاهد هنرمند (تحلیلی بر اندیشه و رفتار شهید چمران)
- پاسخ به رئیسجمهور
- هویت، خشونتگریزی و توسعه پایدار در ایران
- مقالات متعدد در زمینه «عملیات روانی»، «امنیت ملی» و «رسانههای آینده».